ชัดเจน · ขายฝากบ้านและที่ดิน จ.นครราชสีมา เน้นโซนเขาใหญ่ · LINE @311chlem
ชัดเจน / เรื่องควรรู้

ไถ่ถอนจำนองที่ดินจากธนาคาร ทำอย่างไร ใช้เอกสารอะไร และปิดจำนองด้วยขายฝากได้ไหม

ไถ่ถอนจำนองที่ดินจากธนาคารคือการปลดภาระจำนองหลังโฉนดเมื่อชำระหนี้ครบ อ่านขั้นตอน เอกสาร ค่าใช้จ่าย และวิธีปิดจำนองด้วยขายฝากเมื่อยังผ่อนไม่ครบ พร้อมจุดที่ต้องตรวจก่อนเซ็น

ไถ่ถอนจำนองที่ดินจากธนาคาร ต้องทำอย่างไร?

เมื่อชำระหนี้ธนาคารครบ ธนาคารจะคืนโฉนดพร้อมเอกสารไถ่ถอน แล้วคุณไปจดทะเบียนไถ่ถอนจำนองที่สำนักงานที่ดินที่ทรัพย์ตั้งอยู่ ภาระจำนองหลังโฉนดจึงหลุด ถ้ายังผ่อนไม่ครบแต่อยากปิดจำนอง ทำได้ทั้งรีไฟแนนซ์ ขายทรัพย์ หรือขายฝากโดยให้ผู้ซื้อฝากชำระยอดปิดจำนองให้ธนาคาร แล้วจดไถ่ถอนจำนองต่อด้วยจดขายฝากในวันเดียวกัน ขายฝากโอนกรรมสิทธิ์ให้ผู้ซื้อฝากจนกว่าจะไถ่ จึงต้องมีแผนเงินไถ่ที่ชัดก่อนเลือกทางนี้ ขั้นตอนและเอกสารของแต่ละธนาคารและสำนักงานที่ดินต่างกัน ตรวจสอบเป็นรายกรณี

ปรับปรุงข้อมูล · ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะกรณี

ไถ่ถอนจำนองที่ดินจากธนาคารคืออะไร

เมื่อคุณกู้เงินธนาคารโดยใช้บ้านหรือที่ดินเป็นหลักประกัน ธนาคารจะจดทะเบียนจำนองไว้ที่สำนักงานที่ดิน และภาระนั้นปรากฏในสารบัญจดทะเบียนหลังโฉนด ชื่อในโฉนดยังเป็นของคุณ แต่จะขาย โอน หรือขายฝากทรัพย์โดยที่ภาระจำนองยังอยู่ไม่ได้ตามปกติ

"ไถ่ถอนจำนอง" คือการจดทะเบียนปลดภาระนั้นออกเมื่อชำระหนี้ครบ หลังจดทะเบียนแล้ว โฉนดของคุณจึงปลอดภาระ และนำไปทำธุรกรรมต่อได้ คนจำนวนมากค้นคำนี้ในสองสถานการณ์ คือผ่อนธนาคารครบแล้วอยากได้โฉนดคืน หรือยังผ่อนไม่ครบแต่อยากปิดจำนองเพื่อนำทรัพย์ไปทำอย่างอื่น บทความนี้ตอบทั้งสองกรณี

ไถ่ถอนจำนอง

ปลดภาระที่จดไว้หลังโฉนด ชื่อในโฉนดเป็นของคุณตลอด ทำเมื่อชำระหนี้ธนาคารครบ

ไถ่ถอนขายฝาก

ชำระสินไถ่เพื่อให้กรรมสิทธิ์ที่โอนไปแล้วกลับมา กรรมสิทธิ์กลับคืนทันทีที่ชำระหรือวางทรัพย์ (มาตรา 18)

ความต่างระหว่างสองคำนี้สำคัญ เพราะขั้นตอน เอกสาร และสิ่งที่คุณเสี่ยงไม่เหมือนกัน อ่านภาพรวมของสองรูปแบบได้ที่ ขายฝากกับจำนองต่างกันอย่างไร

ขั้นตอนไถ่ถอนจำนองเมื่อผ่อนครบแล้ว

ขั้นตอนโดยทั่วไปเป็นดังนี้ แต่ละธนาคารและสำนักงานที่ดินมีรายละเอียดต่างกัน ให้ถือเป็นแนวทางแล้วตรวจสอบเป็นรายกรณี

  1. ขอหนังสือแจ้งยอดปิดหนี้จากธนาคาร ระบุวันที่จะชำระให้ชัด เพราะดอกเบี้ยคิดถึงวันนั้น ถ้าเลยวันที่แจ้ง ยอดจะเปลี่ยน
  2. ชำระยอดปิดหนี้ให้ครบ เก็บหลักฐานการชำระและหนังสือยืนยันการปิดบัญชีไว้ ยอดที่ค้างแม้เล็กน้อยทำให้ธนาคารยังไม่ปล่อยโฉนด
  3. รับโฉนดและเอกสารไถ่ถอนจากธนาคาร ธนาคารจะคืนโฉนดฉบับจริงพร้อมเอกสารที่ใช้จดทะเบียนไถ่ถอน บางแห่งนัดรับที่สาขา บางแห่งนัดพบที่สำนักงานที่ดิน ใช้เวลากี่วันต้องถามธนาคาร
  4. ยื่นจดทะเบียนไถ่ถอนจำนองที่สำนักงานที่ดิน ไปที่สำนักงานที่ดินที่ทรัพย์ตั้งอยู่ เจ้าหน้าที่ตรวจเอกสารแล้วจดทะเบียนไถ่ถอน และบันทึกในสารบัญจดทะเบียนหลังโฉนด
  5. ตรวจโฉนดก่อนออกจากสำนักงานที่ดิน ดูว่ารายการจำนองถูกจดไถ่ถอนแล้ว ชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์และเลขที่โฉนดถูกต้อง เก็บโฉนดไว้ในที่ปลอดภัย

ถ้าเจ้าของไปเองไม่ได้ ต้องใช้หนังสือมอบอำนาจตามแบบของกรมที่ดิน กรอกให้ครบ และอย่าเซ็นมอบอำนาจที่ยังไม่ได้กรอกข้อความ ข้อควรระวังเรื่องนี้อยู่ใน เอกสารขายฝาก ข้อมูลการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมของทางราชการอยู่ที่เว็บไซต์กรมที่ดิน

เอกสารที่ต้องเตรียม

  • โฉนดฉบับจริงที่ธนาคารคืนให้
  • เอกสารการไถ่ถอนจำนองที่ธนาคารออกให้ และหนังสือมอบอำนาจของธนาคาร ถ้าธนาคารไม่ส่งผู้มีอำนาจมาเอง
  • บัตรประชาชนและทะเบียนบ้านฉบับจริงของเจ้าของทุกคนที่มีชื่อในโฉนด
  • เอกสารคู่สมรส ถ้าทรัพย์เป็นสินสมรส เช่น ทะเบียนสมรสและบัตรของคู่สมรส
  • หลักฐานการเปลี่ยนชื่อหรือนามสกุล ถ้าชื่อในโฉนดไม่ตรงกับบัตรปัจจุบัน
  • หนังสือมอบอำนาจตามแบบของกรมที่ดิน พร้อมสำเนาบัตรของผู้มอบและผู้รับมอบ ถ้าไม่ได้ไปเอง

รายการที่แน่นอนขึ้นกับกรณีของคุณ ควรโทรสอบถามสำนักงานที่ดินที่จะไปก่อนวันนัด เพื่อไม่ต้องเสียเที่ยวเพราะเอกสารขาดไปหนึ่งใบ

ค่าใช้จ่ายในการไถ่ถอนจำนอง

ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนไถ่ถอนจำนองเป็นอัตราที่กรมที่ดินกำหนด ต่างจากการจดทะเบียนขายฝากที่คิดค่าธรรมเนียม 2% ของราคาประเมินราชการ ยอดจริงเจ้าหน้าที่สำนักงานที่ดินคำนวณในวันนั้น และอาจมีค่าใช้จ่ายของธนาคารเอง เช่น ค่าธรรมเนียมปิดบัญชีก่อนกำหนดตามสัญญากู้ ซึ่งต้องดูจากสัญญาของคุณ

ถ้าเป็นการไถ่ถอนจำนองเพื่อจดขายฝากต่อในวันเดียวกัน ค่าใช้จ่ายส่วนที่มากคือค่าธรรมเนียมและภาษีของขายฝาก ไม่ใช่ของการไถ่ถอน ดูรายการที่ ค่าใช้จ่ายและเงินรับสุทธิ

ยังผ่อนไม่ครบ แต่อยากปิดจำนอง ทำได้สามทาง

ถ้ายอดหนี้ยังเหลือและคุณไม่มีเงินก้อนชำระ การไถ่ถอนจำนองต้องมีเงินจากที่อื่นมาปิดยอดก่อน ทางที่ใช้กันทั่วไปมีสามทาง

ทางใครชำระยอดปิดจำนองชื่อในโฉนดหลังทำเหมาะกับ
รีไฟแนนซ์กับธนาคารใหม่ธนาคารใหม่ชำระแทน แล้วจดจำนองใหม่ยังเป็นของคุณคนที่ยังกู้ธนาคารผ่าน และต้องการผ่อนต่อระยะยาว
ขายทรัพย์ผู้ซื้อชำระในวันโอนเปลี่ยนเป็นผู้ซื้อถาวรคนที่ไม่ต้องการทรัพย์นี้แล้ว และรอขายได้
ขายฝากปิดจำนองผู้ซื้อฝากชำระให้ธนาคาร แล้วจดขายฝากต่อเป็นของผู้ซื้อฝากจนกว่าจะไถ่คนที่กู้ธนาคารไม่ผ่าน ต้องการเงินเร็ว และมีแผนไถ่คืนที่ชัด

ถ้ากู้ธนาคารไม่ผ่านมาแล้ว อ่านการเทียบทางเลือกทั้งหมดที่ กู้ธนาคารไม่ผ่าน มีบ้านหรือที่ดิน ทำอะไรได้บ้าง ส่วนทางที่สาม ขั้นตอนและข้อควรระวังอยู่ในหัวข้อถัดไป

ไถ่ถอนจำนองด้วยขายฝาก ทำอย่างไรในวันเดียว

ในทางปฏิบัติ การไถ่ถอนจำนองและการจดขายฝากมักทำต่อเนื่องกันที่สำนักงานที่ดินแห่งเดียวกันในวันเดียว เพราะโฉนดต้องปลอดภาระก่อนจึงจะจดขายฝากได้ ลำดับโดยทั่วไปเป็นดังนี้

  1. ขอยอดปิดหนี้จากธนาคารโดยระบุวันนัด ยอดต้องเป็นปัจจุบันถึงวันที่จะทำธุรกรรม
  2. รับข้อเสนอขายฝากเป็นลายลักษณ์อักษร ดูวงเงิน ส่วนเพิ่ม ระยะเวลาไถ่ ค่าใช้จ่าย และเงินรับสุทธิหลังหักยอดปิดจำนองก่อนตกลง
  3. นัดธนาคาร ผู้ซื้อฝาก และคุณ ให้ตรงกันที่สำนักงานที่ดิน ธนาคารนำโฉนดและผู้มีอำนาจลงนามมา ผู้ซื้อฝากเตรียมเงินตามยอด
  4. ผู้ซื้อฝากชำระยอดปิดจำนองให้ธนาคาร แล้วจดไถ่ถอนจำนอง ตรวจว่าธนาคารได้รับเงินครบและจดไถ่ถอนเรียบร้อยก่อนไปขั้นต่อไป
  5. จดทะเบียนขายฝากต่อในคิวถัดไป และรับเงินส่วนต่าง สัญญาขายฝากต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ มิฉะนั้นเป็นโมฆะ (มาตรา 7) เงินส่วนต่างควรเข้าบัญชีชื่อคุณในวันนั้น

ขั้นตอนนี้ต้องประสานสามฝ่าย ถ้าฝ่ายใดมาไม่ตรงนัด คิวจะหลุดทั้งวัน และวิธีที่ธนาคารรับเงินปิดหนี้ เช่น รับเช็คหรือรับโอน ต่างกันไปตามธนาคาร ตรวจสอบเป็นรายกรณีล่วงหน้า ชัดเจนช่วยประสานขั้นตอนนี้ให้ ดูที่ บริการไถ่ถอนจำนอง

ตัวอย่างตัวเลข ปิดจำนองด้วยขายฝาก

สมมติยอดปิดจำนองที่ธนาคารแจ้ง 800,000 บาท และผู้ซื้อฝากเสนอราคาขายฝาก 1,200,000 บาท ส่วนเพิ่ม 0.75% ต่อเดือน ตัวเลขทั้งหมดเป็นตัวอย่างสมมติ ไม่ใช่ข้อเสนอจริง และค่าธรรมเนียมวันจดทะเบียนใช้ตัวเลขประมาณการ 4% ของราคาขายฝาก ยอดจริงขึ้นกับราคาประเมินราชการและกรณีภาษีของคุณ

รายการจำนวน
ราคาขายฝาก (เงินที่ผู้ซื้อฝากจ่าย)1,200,000 บาท
หัก ยอดปิดจำนองที่ชำระให้ธนาคาร800,000 บาท
หัก ค่าธรรมเนียมและภาษีวันจดทะเบียนโดยประมาณ (4%)48,000 บาท
หัก ค่าดำเนินการ (5% ของราคาขายฝาก)60,000 บาท
เงินรับสุทธิในวันจดทะเบียน292,000 บาท
ส่วนเพิ่มที่ต้องจ่ายรายเดือน9,000 บาท (108,000 บาทต่อปี เท่ากับ 9% ต่อปี)
เงินที่ต้องเตรียมในวันไถ่1,200,000 บาท บวกค่าใช้จ่ายวันไถ่

จุดที่คนมักพลาดคือแถวสุดท้าย ส่วนเพิ่มรายเดือนไม่ได้ลดเงินต้น วันไถ่คุณต้องมีเงินเท่าราคาขายฝากทั้งก้อน ไม่ใช่แค่ส่วนที่เหลือหลังหักยอดธนาคาร และราคาขายฝากในตัวอย่างสูงกว่ายอดหนี้เดิมถึง 400,000 บาท เพราะรวมค่าใช้จ่ายและเงินที่คุณได้รับไปด้วย อ่านเรื่องนี้ให้ชัดที่ ขายฝากผ่อนได้ไหม

ส่วนเพิ่มเมื่อคิดเป็นต่อปีต้องไม่เกิน 15% ตามมาตรา 8 สำหรับขายฝากที่เข้า พ.ร.บ. 2562 ให้เทียบตัวเลขนี้กับดอกเบี้ยที่คุณจ่ายธนาคารอยู่ตามสัญญากู้ของคุณ ก่อนตัดสินใจเปลี่ยนจากผ่อนเป็นงวดมาเป็นสินไถ่ก้อนเดียว

สิ่งที่เปลี่ยนไปเมื่อเปลี่ยนจากจำนองเป็นขายฝาก

การปิดจำนองด้วยขายฝากไม่ใช่แค่ย้ายเจ้าหนี้ แต่เปลี่ยนรูปแบบสิทธิในทรัพย์ของคุณ สิ่งที่ต้องรู้ก่อนเซ็น

  • กรรมสิทธิ์โอนไปยังผู้ซื้อฝากตั้งแต่วันจดทะเบียน คุณเหลือสิทธิไถ่ภายในกำหนดเวลา ซึ่งกฎหมายให้ตกลงได้ 1–10 ปี (มาตรา 10) อ่าน ขายฝากกี่ปีดี
  • ถ้าเป็นที่อยู่อาศัยหรือที่ดินเกษตรกรรม และคุณเป็นบุคคลธรรมดา คุณครอบครองและใช้ทรัพย์ต่อได้จนถึงวันหมดสิทธิไถ่โดยไม่ต้องจ่ายค่าตอบแทน (มาตรา 12) ข้อตกลงที่ขัดกับเรื่องนี้เป็นโมฆะ (มาตรา 6)
  • ระหว่างที่ยังไถ่ได้ ผู้ซื้อฝากห้ามก่อภาระใดเหนือทรัพย์ที่กระทบสิทธิของคุณ (มาตรา 16) ผู้ซื้อฝากจึงนำโฉนดไปจำนองต่อทับสิทธิของคุณไม่ได้
  • ก่อนครบกำหนด 3–6 เดือน ผู้ซื้อฝากต้องส่งหนังสือแจ้งกำหนดไถ่และยอดสินไถ่ถึงคุณ (มาตรา 17) อ่าน หนังสือแจ้งกำหนดไถ่
  • ไม่มีงวดผ่อนลดต้นแบบธนาคาร ถ้าไม่มีเงินไถ่ทันกำหนด โดยทั่วไปจะหมดสิทธิไถ่ อ่าน ครบกำหนดแล้วยังไม่มีเงินไถ่

ถ้าทรัพย์หรือคู่สัญญาไม่เข้าเงื่อนไขของ พ.ร.บ. 2562 เช่น ผู้ขายฝากเป็นนิติบุคคล สิทธิบางข้อข้างต้นต้องดูจากข้อตกลงในสัญญา ตรวจสอบเป็นรายกรณี

จุดที่ต้องตรวจก่อนเซ็น

  • ยอดปิดจำนองในหนังสือของธนาคารตรงกับวันนัดจริง ไม่ใช่ยอดเก่าที่ดอกเบี้ยเดินต่อไปแล้ว
  • เงินรับสุทธิหลังหักทุกอย่างเป็นตัวเลขที่คุณยอมรับได้ ถ้าเหลือน้อยกว่าที่คิด ทบทวนก่อนเซ็น อย่าตัดสินใจกลางคันที่สำนักงานที่ดินเพราะกลัวเสียคิว
  • ผู้ซื้อฝากชำระยอดปิดจำนองให้ธนาคารโดยตรง ไม่ใช่โอนผ่านบุคคลอื่น และเงินส่วนต่างเข้าบัญชีชื่อคุณ
  • สัญญาขายฝากระบุราคาขายฝาก สินไถ่ กำหนดเวลาไถ่ และวิธีจ่ายส่วนเพิ่มครบ อ่านวิธีอ่านสัญญาที่ สัญญาขายฝากที่ดินต้องมีอะไรบ้าง
  • ไม่มีการให้เซ็นเอกสารเปล่า หนังสือมอบอำนาจลอย หรือสัญญาซื้อขายขาดแทนสัญญาขายฝาก ดูรายการที่ สัญญาณอันตรายของขายฝาก

ถ้ามีข้อสงสัยเรื่องเอกสารของสำนักงานที่ดินหรือธนาคาร ถามเจ้าหน้าที่ก่อนลงนามเสมอ การถามไม่ทำให้เสียสิทธิ แต่การเซ็นโดยไม่อ่านทำให้เสียได้

คำถามที่พบบ่อย

ไถ่ถอนจำนองที่ดินต้องไปที่ไหน ใครต้องไปบ้าง?

จดทะเบียนไถ่ถอนจำนองที่สำนักงานที่ดินที่ทรัพย์ตั้งอยู่ โดยทั่วไปธนาคารในฐานะผู้รับจำนองต้องลงนามหรือมอบอำนาจให้เจ้าหน้าที่มาดำเนินการ และเจ้าของทรัพย์ไปเองหรือมอบอำนาจตามแบบของกรมที่ดิน บางธนาคารมีขั้นตอนให้เจ้าของรับโฉนดและเอกสารไปยื่นเอง บางแห่งนัดพบกันที่สำนักงานที่ดิน ต้องตรวจสอบเป็นรายกรณีกับธนาคารของคุณ

ไถ่ถอนจำนองใช้เอกสารอะไรบ้าง?

เอกสารหลักคือโฉนดฉบับจริงที่ธนาคารคืนให้ เอกสารการไถ่ถอนที่ธนาคารออกให้ บัตรประชาชนและทะเบียนบ้านของเจ้าของทุกคน และหนังสือมอบอำนาจตามแบบของกรมที่ดินถ้าไม่ได้ไปเอง รายการที่แน่นอนขึ้นกับกรณีของคุณ เช่น เป็นสินสมรส หรือเจ้าของเปลี่ยนชื่อ ควรสอบถามสำนักงานที่ดินก่อนวันนัด

ค่าธรรมเนียมไถ่ถอนจำนองเท่าไร?

ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนไถ่ถอนจำนองเป็นอัตราที่กรมที่ดินกำหนด ต่างจากขายฝากที่คิดค่าธรรมเนียมจดทะเบียน 2% ของราคาประเมินราชการ ยอดจริงเจ้าหน้าที่สำนักงานที่ดินคำนวณในวันนั้น ส่วนยอดปิดหนี้ ดอกเบี้ยถึงวันชำระ และค่าธรรมเนียมของธนาคารเอง ให้ขอหนังสือแจ้งยอดจากธนาคารโดยระบุวันที่จะชำระ

ยังผ่อนธนาคารไม่ครบ ขายฝากเพื่อปิดจำนองได้ไหม?

ทำได้ถ้ามูลค่าทรัพย์พอสำหรับยอดปิดจำนองและค่าใช้จ่าย ผู้ซื้อฝากชำระยอดปิดจำนองให้ธนาคาร ธนาคารจดไถ่ถอนจำนอง แล้วจดขายฝากต่อในวันเดียวกัน เงินที่เหลือคือเงินที่คุณได้รับ แต่ขายฝากโอนกรรมสิทธิ์ให้ผู้ซื้อฝากจนกว่าจะไถ่ และกฎหมายให้กำหนดเวลาไถ่ 1–10 ปี (มาตรา 10) จึงต้องมีแผนเงินไถ่ก้อนใหญ่ก่อนเลือกทางนี้

ไถ่ถอนจำนองกับไถ่ถอนขายฝากต่างกันอย่างไร?

ไถ่ถอนจำนองคือปลดภาระที่จดไว้หลังโฉนด โดยชื่อในโฉนดเป็นของคุณตลอด ส่วนไถ่ถอนขายฝากคือชำระสินไถ่เพื่อให้กรรมสิทธิ์ที่โอนไปแล้วกลับมาเป็นของคุณ ซึ่งกฎหมายให้กรรมสิทธิ์กลับคืนทันทีที่ชำระสินไถ่หรือวางทรัพย์ (มาตรา 18) และต้องทำภายในกำหนดเวลาไถ่ อ่านต่อที่ สินไถ่คืออะไร

ประเมินฟรีทัก LINE ทีมงาน