ปรับปรุงข้อมูล · ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะกรณี
สินเชื่อโฉนดที่ดินคืออะไร มีสามแบบที่ต้องแยกให้ออก
คนที่ค้นหา "สินเชื่อโฉนดที่ดิน" หรือ "จำนำโฉนด" ส่วนใหญ่ต้องการสิ่งเดียวกัน คือใช้บ้านหรือที่ดินที่มีอยู่แลกเป็นเงินก้อน แต่ชื่อเรียกในโฆษณาไม่ได้บอกว่าคุณกำลังจะเซ็นสัญญาแบบไหน สิ่งที่บอกได้จริงคือวันนั้นจดทะเบียนอะไรที่สำนักงานที่ดิน ซึ่งแยกได้สามแบบ
- จำนอง ใช้ที่ดินเป็นประกันหนี้และจดทะเบียนจำนองที่สำนักงานที่ดิน กรรมสิทธิ์ยังเป็นของคุณตลอดสัญญา คุณชำระหนี้ตามสัญญากู้
- ขายฝาก ขายที่ดินโดยมีสิทธิไถ่คืน จดทะเบียนขายฝากที่สำนักงานที่ดิน กรรมสิทธิ์โอนไปที่ผู้ซื้อฝากตั้งแต่วันจดทะเบียน และกลับมาเป็นของคุณเมื่อไถ่คืนภายในกำหนด
- ฝากโฉนดไว้โดยไม่จดทะเบียน ที่คนเรียกกันว่า "จำนำโฉนด" คือนำโฉนดตัวจริงไปให้ผู้ให้กู้ถือไว้ แล้วเขียนสัญญากู้หรือหนังสือกันเอง ไม่มีการจดทะเบียนอะไรบนโฉนด
ข้อกฎหมายฝั่งขายฝากในบทความนี้มาจาก พ.ร.บ. คุ้มครองประชาชนในการทำสัญญาขายฝากที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัย พ.ศ. 2562 ซึ่งใช้กับที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัย และผู้ขายฝากเป็นบุคคลธรรมดา โดยดูข้อเท็จจริงในขณะขายฝาก (มาตรา 6) ส่วนรายละเอียดทางกฎหมายของจำนองและการฝากโฉนดโดยไม่จดทะเบียน แหล่งอ้างอิงของเรายังไม่ครอบคลุม จึงตรวจสอบเป็นรายกรณี
เทียบจำนอง ขายฝาก และฝากโฉนด ในตารางเดียว
| เรื่อง | จำนอง | ขายฝาก | ฝากโฉนดไม่จดทะเบียน |
|---|---|---|---|
| กรรมสิทธิ์ระหว่างสัญญา | ยังเป็นของคุณ | เป็นของผู้ซื้อฝากจนกว่าคุณจะไถ่คืน | ยังเป็นชื่อคุณ แต่โฉนดตัวจริงอยู่กับผู้ให้กู้ |
| จดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน | จดจำนอง | ต้องจด มิฉะนั้นสัญญาเป็นโมฆะ (มาตรา 7) | ไม่มีการจดทะเบียน |
| เพดานดอกเบี้ย | รวมทุกอย่างที่ผู้รับจำนองได้ไม่เกิน 15% ต่อปี | ส่วนเพิ่มสินไถ่ไม่เกิน 15% ต่อปีของราคาขายฝาก (มาตรา 8) | ตรวจสอบเป็นรายกรณี |
| ระยะเวลา | ตามสัญญากู้ | ไม่ต่ำกว่า 1 ปีและไม่เกิน 10 ปี (มาตรา 10) | ตรวจสอบเป็นรายกรณี |
| อยู่อาศัยหรือทำกินระหว่างสัญญา | ได้ เพราะยังเป็นเจ้าของ | ได้จนถึงวันหมดสิทธิไถ่ โดยไม่ต้องจ่ายค่าตอบแทน (มาตรา 12) | ได้ แต่ใช้โฉนดทำธุรกรรมอื่นไม่ได้ |
| ถ้าจ่ายไม่ไหว | ผู้รับจำนองต้องบังคับจำนองตามขั้นตอนของกฎหมาย รายละเอียดตรวจสอบเป็นรายกรณี | ผู้ซื้อฝากต้องแจ้งกำหนดไถ่เป็นหนังสือก่อนครบกำหนด 3–6 เดือน (มาตรา 17) ถ้าไม่ไถ่ภายในกำหนด ต้องส่งมอบการครอบครอง (มาตรา 19) | ตรวจสอบเป็นรายกรณี |
เพดาน 15% ต่อปีของขายฝากเท่ากับ 1.25% ต่อเดือน เพดานคือขีดสูงสุดที่กฎหมายยอมให้ ไม่ใช่ราคากลาง วิธีแปลงอัตราต่อเดือนเป็นต่อปีและตรวจเองอยู่ที่ ดอกเบี้ยขายฝากคิดอย่างไร ส่วนการเทียบต้นทุนและวงเงินของจำนองกับขายฝากด้วยตัวเลขตัวอย่างอยู่ที่ ขายฝากกับจำนองต่างกันอย่างไร
"จำนำโฉนด" หรือฝากโฉนดไว้กับผู้ให้กู้ เสี่ยงตรงไหน
การฝากโฉนดดูง่ายและเร็ว เพราะไม่ต้องไปสำนักงานที่ดิน แต่ความง่ายนั้นแลกมากับสิ่งที่คุณตรวจสอบไม่ได้หลายอย่าง
- ข้อตกลงอยู่บนกระดาษที่เขียนกันเอง ไม่มีเจ้าพนักงานตรวจ และไม่มีอะไรบันทึกไว้บนโฉนด ถ้ามีข้อพิพาท ผลขึ้นกับเอกสารที่เซ็นไว้และข้อเท็จจริงของแต่ละเรื่อง
- ใบมอบอำนาจที่ยังไม่กรอกข้อความ ผู้ให้กู้บางรายขอให้เซ็นไว้ "เผื่อใช้" คุณไม่รู้ว่ากระดาษนั้นจะถูกกรอกเพื่อทำนิติกรรมอะไร ห้ามเซ็นในทุกกรณี
- สัญญาซื้อขายพร้อมคำมั่นจะขายคืน ถ้าที่ดินใช้อยู่อาศัยหรือทำเกษตร มาตรา 9 ถือเป็นสัญญาขายฝาก ซึ่งต้องจดทะเบียน (มาตรา 7) การเปลี่ยนชื่อเอกสารจึงไม่ได้ทำให้พ้นกฎหมาย อ่านเพิ่มที่ สัญญาขายฝากแบบไหนเป็นโมฆะ
- ดอกเบี้ยและค่าปรับไม่มีใครตรวจ เพดานดอกเบี้ยของการกู้แบบนี้ตรวจสอบเป็นรายกรณี ตัวเลขที่บอกปากเปล่าอาจไม่ตรงกับที่เขียนในกระดาษ
- โฉนดไม่อยู่กับคุณ ถ้าต้องการขาย ทำจำนองกับธนาคาร หรือแบ่งแปลงภายหลัง ต้องได้โฉนดคืนจากผู้ให้กู้ก่อน
ถ้าตอนนี้โฉนดของคุณอยู่กับผู้ให้กู้แล้ว ให้รวบรวมสัญญา หลักฐานการโอนเงิน และหลักฐานการชำระทุกงวดไว้ด้วยกัน แล้วนำไปปรึกษาผู้รู้กฎหมายก่อนเซ็นเอกสารใดเพิ่ม ถ้าต้องการย้ายไปทำสัญญาที่จดทะเบียนถูกต้อง ยอดที่ต้องปิดกับผู้ให้กู้เดิมต้องรวมอยู่ในวงเงินใหม่ด้วย
คำถามที่ต้องถามผู้ให้สินเชื่อโฉนดก่อนเซ็น
ไม่ว่าจะเป็นธนาคาร ผู้ให้บริการสินเชื่อ นายทุนรายบุคคล หรือคนรู้จัก ใช้ชุดคำถามเดียวกัน และขอคำตอบเป็นลายลักษณ์อักษร
- จดทะเบียนอะไร ที่สำนักงานที่ดินไหน วันไหน ถ้าคำตอบคือ "ไม่ต้องไปสำนักงานที่ดิน" ให้หยุดคิดก่อน
- ใครคือคู่สัญญาตัวจริง ชื่อในสัญญาต้องตรงกับบัตรประชาชนของคนที่ตกลงด้วย และเงินต้องโอนจากบัญชีชื่อคู่สัญญาเข้าบัญชีชื่อคุณ
- ดอกเบี้ยต่อปีรวมทุกอย่างเท่าไร แปลงเป็นต่อปีเสมอ ถ้าเป็นขายฝาก ส่วนเพิ่มสินไถ่ต้องไม่เกิน 15% ต่อปี (มาตรา 8) และเงินที่ผู้ซื้อฝากได้รับไปแล้วนับเป็นสินไถ่ที่ชำระแล้ว
- หักอะไรออกจากเงินก้อนบ้าง ค่าธรรมเนียม ภาษี ค่าบริการ ค่านายหน้า และดอกเบี้ยที่หักล่วงหน้า เหลือเท่าไรคือเงินที่ได้จริง ดูรายการที่ ค่าใช้จ่ายและเงินรับสุทธิ
- ถ้าจ่ายไม่ไหวหรือไถ่ไม่ทัน จะเกิดอะไรขึ้น ขอให้อธิบายเป็นขั้นตอนพร้อมระยะเวลา ถ้าเป็นขายฝาก อ่านสิทธิของคุณที่ สิทธิและการไถ่คืน
- เก็บเงินอะไรก่อนวันจดทะเบียนไหม ค่าดูทรัพย์หรือค่าจองที่เก็บก่อนมีข้อเสนอเป็นลายลักษณ์อักษร เป็นสัญญาณที่ควรระวัง
แบบไหนเหมาะกับใคร
- จำนอง เหมาะเมื่ออยากเก็บกรรมสิทธิ์ไว้ วงเงินที่ได้พอกับที่ต้องใช้ และมีรายได้ผ่อนชำระตามสัญญากู้ได้
- ขายฝาก เหมาะเมื่อต้องการวงเงินสูงกว่าที่จำนองให้ และมีแผนชัดว่าจะมีเงินไถ่คืนภายใน 1–10 ปี ถ้าไม่มีแผนไถ่ ขายฝากเป็นแค่การเลื่อนปัญหา
- ฝากโฉนดโดยไม่จดทะเบียน ไม่ใช่ทางที่เราแนะนำ เพราะคุณตรวจสอบเงื่อนไขและสิทธิของตัวเองได้น้อยที่สุดในสามแบบ
ถ้ายังเลือกไม่ได้ เริ่มจากตัวเลขสามตัว คือเงินสุทธิที่ต้องใช้จริง เวลาที่ต้องการก่อนจะมีเงินคืน และยอดที่จ่ายได้ต่อเดือน แล้วเทียบสองทางที่จดทะเบียนได้ที่ เทียบขายฝากกับจำนอง หรืออ่านเกณฑ์เทียบข้อเสนอที่ หานายทุนขายฝากอย่างไร
ชัดเจนช่วยอะไรได้ และไม่ได้ทำอะไร
ชัดเจนเป็นผู้ประสานงานขายฝากและจำนองที่จดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน ไม่ใช่ผู้ให้กู้ และไม่ถือเงินของใคร เงินตามสัญญาโอนตรงระหว่างคู่สัญญา ชัดเจนรับเฉพาะค่าดำเนินการของตนเอง ชัดเจนจึงไม่ได้ให้สินเชื่อโฉนดเอง และไม่รับฝากโฉนดของใคร
- ขายฝาก ส่งข้อมูลทรัพย์แล้วคุณจะรู้ผลว่าผ่านเกณฑ์และเปิดรับข้อเสนอภายใน 24 ชั่วโมง นับจากได้รับข้อมูลครบ ถ้าเปิดรับข้อเสนอ ผู้ลงทุนหลายรายยื่นข้อเสนอให้คุณเลือก และคุณเห็นวงเงิน ดอกเบี้ย ระยะเวลาไถ่ และเงินรับสุทธิก่อนตกลง ไม่มีการรับประกันว่าจะผ่านเกณฑ์หรือได้ข้อเสนอ
- จำนอง ทีมงานรับเรื่องและดูแลเองทีละเรื่อง ยังไม่เปิดให้นายทุนในระบบยื่นข้อเสนอ และไม่รับประกันว่าจะหาผู้รับจำนองได้ทุกเรื่อง
- ค่าดำเนินการ ขายฝาก 5% ของวงเงินทำสัญญา เก็บในวันจดทะเบียนเท่านั้น ถ้าไม่ได้จดทะเบียนก็ไม่มีค่าใช้จ่ายส่วนนี้
- ทุกสัญญาจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน และเงินตามสัญญาโอนตรงระหว่างคู่สัญญา
คำถามที่พบบ่อย
จำนำโฉนดที่ดิน หรือฝากโฉนดไว้กับคนให้กู้ ถูกกฎหมายไหม?
แหล่งอ้างอิงที่เราใช้ไม่ได้กล่าวถึงการฝากโฉนดไว้เป็นประกันโดยไม่จดทะเบียน ผลทางกฎหมายจึงตรวจสอบเป็นรายกรณี สิ่งที่บอกได้คือ ถ้ากระดาษที่เซ็นเป็นการขายที่ดินเพื่ออยู่อาศัยหรือเกษตรกรรมพร้อมสัญญาว่าจะขายคืน กฎหมายถือเป็นสัญญาขายฝาก (มาตรา 9) และสัญญาขายฝากต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ มิฉะนั้นเป็นโมฆะ (มาตรา 7) ก่อนเซ็นควรปรึกษาผู้รู้กฎหมายหรือสอบถามสำนักงานที่ดิน
สินเชื่อโฉนดที่ดิน ได้วงเงินกี่เปอร์เซ็นต์ของราคาที่ดิน?
ขึ้นกับว่าเป็นสัญญาแบบไหนและผู้ให้เงินแต่ละราย วงเงินขายฝากที่ชัดเจนใช้อยู่ที่ 50–80% ของมูลค่าทรัพย์ที่ประเมินได้ ส่วนจำนองโดยทั่วไป 30–50% ของราคาตลาด สินเชื่อของผู้ให้บริการรายอื่นตรวจสอบเป็นรายกรณี ทรัพย์แต่ละแปลงได้วงเงินไม่เท่ากัน อ่านวิธีประเมินได้ที่ ขายฝากได้วงเงินเท่าไหร่
ผู้ให้กู้ขอเก็บโฉนดตัวจริงไว้ก่อน แล้วค่อยไปจดทะเบียนทีหลัง ควรทำไหม?
ไม่ควร ถ้ายังไม่มีวันนัดและสัญญาที่สำนักงานที่ดิน โฉนดตัวจริงควรอยู่กับคุณจนถึงวันจดทะเบียน และห้ามเซ็นใบมอบอำนาจที่ยังไม่กรอกข้อความ เพราะคุณไม่รู้ว่ากระดาษนั้นจะถูกนำไปใช้ทำอะไร สัญญาณอื่นที่ควรหยุดคิดอยู่ที่ สัญญาณอันตรายก่อนเซ็นสัญญาขายฝาก
กู้ธนาคารไม่ผ่าน ใช้โฉนดที่ดินหาเงินได้ไหม?
ผู้รับซื้อฝากหรือผู้รับจำนองที่เป็นเอกชนโดยทั่วไปดูมูลค่าทรัพย์เป็นหลัก จึงพิจารณาคนที่ธนาคารไม่อนุมัติได้ แต่ไม่มีการรับประกันว่าทุกเรื่องจะได้ข้อเสนอ ก่อนเลือกทางนี้ให้เทียบทางเลือกอื่นทั้งหมดก่อน ดู กู้ธนาคารไม่ผ่าน มีบ้านหรือที่ดิน ทางเลือกคืออะไรบ้าง
ชัดเจนให้สินเชื่อโฉนดที่ดินไหม?
ไม่ให้ ชัดเจนเป็นผู้ประสานงานขายฝากและจำนองที่จดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน ไม่ใช่ผู้ให้กู้ และไม่ถือเงินของใคร เงินตามสัญญาโอนตรงระหว่างคู่สัญญา ชัดเจนรับเฉพาะค่าดำเนินการของตนเอง สำหรับขายฝาก ทีมงานเปิดให้ผู้ลงทุนหลายรายยื่นข้อเสนอให้คุณเลือก ส่วนจำนอง ทีมงานรับเรื่องและดูแลเองทีละเรื่อง ยังไม่เปิดให้นายทุนในระบบยื่นข้อเสนอ และไม่รับประกันว่าจะหาผู้รับจำนองได้ทุกเรื่อง
ปรับปรุงข้อมูล 28 กันยายน 2569 · ข้อมูลทั่วไป ข้อเท็จจริงและสัญญาแต่ละรายอาจต่างกัน ควรตรวจสอบก่อนลงนาม
